དཔེ་ཆར་ཇི་ལྟར་བལྟ་བའི་སྐོར་གྱི་གླེང་མོལ།

རྩོམ་པ་པོ། དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་རྒྱ་ཡེ་བཀྲ་བྷོ།

ཚོགས་བཤད་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཡོད་དེ།

       ① རིག་གཞུང་ཚོགས་བཤད།

       ② སྤྱིར་བཏང་ཚོགས་བཤད།

དེང་གི་དུས་འདི་ནི་དཔེ་ཆར་བལྟས་ནས་སྡུག་མྱོང་དགོས་པའི་དུས་ཤིག་ཡིན།

དཔེ་ཆ།

       1. སྔོན་ཆེད་གང་དག་ལ་བལྟས་ཟིན་པ།

       2. ད་ལྟ་གང་དག་ལ་བལྟ་བཞིན་པ།

       3. མ་འོངས་པར་གང་དག་ལ་བལྟ་དགོས་པ།

 

དང་པོ།  ཅིའི་ཕྱིར་དཔེ་ཆར་བལྟ་དགོས་པ་ཡིན།

འཇིག་རྟེན་འདིའི་སྟེང་གི་ཤེས་བྱ་གང་ཞིག་བསླབ་དགོས་ཀྱང་། དེ་རྟོགས་པའི་ཐབས་ལམ་གཉིས་མ་གཏོགས་མེད་དེ། དངོས་སུ་བརྒྱུད་ནས་འབྱོར་བ་དང་། སྦྱངས་ནས་འབྱོར་བ་གཉིས་སོ།།

1. བརྒྱུད་ནས་འབྱོར་བ།

·      དཔེར་ན། ཇ་འཐུང་ན་སྐོམ་སེལ་བ་དང་མེ་ལ་རག་ན་ཚ་བ་ལྟ་བུའོ། །མང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཕལ་ཆེ་བ་བརྒྱུད་ནས་འབྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །

2. སྦྱངས་ནས་འབྱོར་བ། 

·      དཔེར་ན། དཔེ་ཆར་བལྟ་བ་དང་སློབ་ཁྲིད་ལ་ཉན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཕལ་ཆེ་བ་སྦྱངས་ནས་འབྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།

འོ་ན་མི་རེ་འགས་དངོས་སུ་བརྒྱུད་ནས་འབྱོར་ན་ཆོག་པས་ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱངས་དགོས་ཞེ་ན། 

① མི་ཚེ་ཧ་ཅང་ཐུང་བས་ཤེས་བྱ་མང་པོ་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་རྟོགས་པའི་དུས་ཚོད་མེད་པ།

② རྗེ་པོ་ཏོ་བས་གསུངས་པ་ནང་བཞིན་མི་རྣམས་གཏོད་ཐག་གིས་བཏགས་ཡོད་པ།

       གལ་ཏེ། རྟ་ཞིག་གཏོད་ཐག་གིས་བཏགས་ཡོད་པ་ཡིན་ན། གཏོད་ཐག་དེའི་རིང་ཐུང་གང་འདྲ་ཡིན་ན།རྟ་དེས་ཟ་ཐུབ་པའི་རྒྱ་ཁྱོན་ཀྱང་དེ་མཚུངས་ཡིན་ལ། རྟ་དེས་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཟ་ཐུབ་མིན་དེ་གཏོད་ཐག་གི་རིང་ཐུང་གིས་ཐག་བཅད་ཡོད།

གཏོད་ཐག་གི་རིང་ཐུང་། = མི་ཞིག་གི་ཤེས་རྒྱ།

མི་དེ་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་ཚངས་ཕྱེད།

དཔེར་ན། ཚེ་གང་བོར་ལུང་པ་གཅིག་ན་འཚོ་བའི་མི་དེས། དེ་ལས་གཞན་པའི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་རྟོགས་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུའོ།།

མིའི་ཚངས་ཕྱེད་ལ་ཚད་ཡོད་པས་ཡོད་ཚད་མྱངས་སུ་ལེན་མི་ནུས་སོ།།

③ དཔེ་ཆས་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་མ་བསྐལ་བ་བྱེད་ཐུབ།

1.  དཔེ་ཆ་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་སྔོན་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློ་རྟོགས་ཐུབ་པ་མ་ཟད། དེ་དག་ལ་ཁ་བརྡ་བྱེད་ཐུབ།(དུས།)

2.  དཔེ་ཆར་བརྟེན་ནས་ཨ་རི་ན་སྡོད་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་དེང་སྐབས་ཅི་ཞིག་བསམ་ཀྱིན་པ་དང་བསྒྲུབ་བཞིན་པ་རྟོགས་ཐུབ།(ཡུལ།)

ཤེས་ཡོན་ཅན་དང་ཡིག་རྨོངས་ཀྱི་ཁྱད་པར།

       ཤེས་ཡོན་ཅན། ——ཤེས་བྱའི་90%དཔེ་ཆ་ལས་འབྱོར་བ།

       ཡིག་རྨོངས། ——བརྒྱུད་ནས་འབྱོར་བ།(ཐོས་པ་དང་མྱངས་པ།)

       མིའི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུ་ནོར་གསོག་འཇོག་བྱེད་ས་ནི་མཛོད་ཁང་ཡིན་ལ། དཔེ་ཆ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་རིག་གསོག་འཇོག་བྱེད་སའི་མཛོད་ཁང་ཡིན།

       གཉིས་པ། གནད་དོན་གསུམ་དང་སྦྲེལ་ནས་དཔེ་ཆར་ཇི་ལྟར་བལྟ་དགོས་ཚུལ་གླེང་བ།

གནད་དོན་གསུམ།

       1. དཔེ་ཆར་བལྟ་དགོས་དུས་སུ་མི་བལྟ་བ། 

       2. དཔེ་ཆར་བལྟ་དགོས་མཁན་གྱིས་མི་བལྟ་བ།

       3. དཔེ་ཆར་བལྟ་དགོས་པ་ལ་མི་བལྟ་བ།

དེ་དག་གི་དྲི་ལན།

1. དཔེ་ཆར་བལྟ་བའི་དུས།

       ① ཡོན་ཏན་དགོས་དུས་བལྟ་དགོས།—— ཡོན་ཏན་དབུལ་བའི་དུས། 

       ② ལོ་ཆུང་དུས་བལྟ་དགོས།—— རིག་པ་གསལ་ཞིང་ཡིད་འཛིན་ཆེ་བ།

       ③ སློབ་མ་ཡིན་དུས་བལྟ་དགོས།—— འདུ་འཛི་མེད་པ།

2. དཔེ་ཆར་བལྟ་དགོས་པའི་མི།

       སྤྱིར་ན་མི་རིགས་བྱིངས་ཀྱིས་དཔེ་ཆར་བལྟ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་ཡིན་མོད། ལྷག་པར་དུ་དེ་བས་གལ་ཆེ་བ་ནི་གྲྭ་བ་དང་དགེ་རྒན། སློབ་མ་སོགས་ཤེས་ལྡན་མི་སྣ་རྣམས་ཀྱིས་དཔེ་ཆ་མང་བོར་བལྟ་རྒྱུ་དེ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེའོ།།

3. དཔེ་ཆ་གང་དག་ལ་བལྟ་དགོས།

       མི་ཚེ་གཅིག་ལ་དཔེ་ཆ་མང་པོར་བལྟ་མི་ཐུབ་པས། ངེས་པར་དུ་ཐོག་མར་དཔེ་ཆ་བཟང་བོ་ལ་བལྟ་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་སྟེ། དཔེ་ཆ་བཟང་བོར་བལྟས་པ་ནི་རྟ་བཟང་བོས་སྲན་མ་ཟོས་པ་དང་མཚུངས། དཔེ་ཆ་བཟང་ངན་ལ་བརྟག་ཤེས་ན་དཔེ་ཆར་བལྟ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དཔེ་ཆ་བཟང་ངན་ལ་བལྟ་རྒྱུ་ནི་དཔེར་ན། རང་སྡེ་བའི་སྡེ་དཔོན་ཨ་ཁུ་རྒྱ་མཚོ་དང་སློབ་ཆུང་གི་དགེ་རྒན་ཉི་མ། རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་གསུམ་གྱིས་དུས་གཅིག་ལ་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་དུས། ཁྱོད་རང་གང་གི་སློབ་ཁྲིད་ལ་ཉན་དུ་འགྲོ་མིན་དང་མཚུངས།

དཔེ་ཆར་རིགས་གསུམ་ཡོད།

       ① ཡར་ལ་བལྟ་དགོས་པ།  

       ② ཐད་ཀྱིས་བལྟ་དགོས་པ།

       ③ ཐུར་དུ་བལྟ་དགོས་པ།

དཔེ་ཆར་བལྟ་བའི་ཐབས་ཇུས།

① མཁས་པ་གྲགས་ཅན་གྱིས་བརྩམས་པའི་དཔེ་ཆ་ཚད་ལྡན་ལ་བལྟ་དགོས།

② རང་ལ་ངེས་པར་དུ་མཁོ་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་དགོས།

③ དུས་ཚོད་ཀྱིས་དཔེ་ཆ་ཉོ་དགོས་ཤིང་། དཔེ་ཆ་བཟང་བོར་དུས་ཚོད་མང་པོ་དང་། དཔེ་ཆ་འབྲིང་བར་དུས་ཚོད་ཐུང་ངུ་། དཔེ་ཆ་ངན་པ་ལ་དུས་ཚོད་དེ་ལས་ཀྱང་ཉུང་ངུ་བཀོལ་དགོས།

དཔེ་ཆ་བལྟ་ཚུལ་ལ་རིགས་གསུམ་ཡོད།

       ① བམ་ཀློག    

       ② རགས་བལྟ།  

       ③ ཞིབ་བལྟ།

       ཞིབ་ཀློག་གཅིག = རགས་བལྟ་གསུམ། = བམ་ཀློག་ལྔ།

དཔེ་ཆར་བལྟ་བའི་ནུས་པ་བསྐྱེད་སྲིང་བྱེད་དགོས།

       ① དཔེ་ཆར་བལྟས་པའི་ཁ་གྲངས་ཇེ་མང་དུ་གཏོང་དགོས།

       ② དཔེ་ཆར་བལྟ་བྱའི་རྒྱུ་སྤུས་ཇེ་མཐོ་རུ་གཏོང་དགོས།

དཔེ་ཆ་བཟང་ངན་ལ་བརྟག་པའི་ཐབས།

       ① རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་ཡིན་མིན།  

       ② དཀར་ཆག

       ③ མགོ་བརྗོད་ལ་རགས་བལྟ་བྱེད་པ།

       ④ དཔེ་ཆ་དེ་རྩོམ་དུས་དཔྱད་གཞིའི་དཔེ་ཆ་གང་དག་ལ་བལྟས་པ།

       ⑤ མཇུག་བྱང་།

       ⑥ དཔར་གྲངས།

       ⑦ དཔེ་སྐྲུན་ཁང་།

དཔེ་ཆར་བལྟ་དུས་མཉམ་འཇོག་བྱེད་དགོས་ས།

      ① མི་ཚེ་གང་བོར་དགོས་པ་རྣམས་རང་གིས་ཉོས་ཏེ་བསྒྲིགས་དགོས།

       ② གཙོ་ཆེ་བ་རྣམས་ལ་རྟགས་རྒྱག་དགོས།

       ③ མི་གཉིས་གསུམ་གྱིས་བལྟས་རྗེས་རྩོད་གླེང་བྱེད་དགོས།

       ⑤ གནད་འགག་རྣམས་ཟིན་བྲིས་སུ་འགོད་དགོས།

       ④ དཔྱད་པ་དང་རིགས་པས་བལྟ་དགོས།

       ⑥ དོགས་པ་ཁོང་སློང་བྱེད་དགོས།

དཔེ་ཆའི་རིགས།

       ① གཞུང་ལུགས་སྐོར་གྱི་དཔེ་ཆ།       

② རྩོམ་རིག་སྐོར་གྱི་དཔེ་ཆ།       

③ འཚོ་བའི་སྐོར་གྱི་དཔེ་ཆ།

གཞུང་ལུགས་སྐོར་གྱི་དཔེ་ཆ་མང་པོར་བལྟས་ན་རང་ཉིད་ལ་སྦྱོང་བརྡར་ཆེན་པོ་ཐོབ་ཐུབ་པ་ཡིན་ལ། གཞུང་ལུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏིང་ན་ཆགས་ཡོད་པ་ནི་ཆོས་ལུགས་དང་མཚན་ཉིད་རིག་པ་ཡིན།

ཡོང་ཁུངས། འཕགས་ཆེན་འཕྲིན་སྟེགས།